xe living

Η ανάγκη των παιδιών για ελεύθερο χρόνο

Ο ελεύθερος χρόνος στη ζωή των παιδιών έχει αξία αδιαμφισβήτητη. Συμβάλλει στην κοινωνική, συναισθηματική και γνωστική ανάπτυξή τους. Τα βοηθά να ξεδιπλώσουν τη δημιουργικότητά τους, να αποκτήσουν πολύτιμες δεξιότητες, να ανακαλύψουν τα δικά τους ενδιαφέροντα, να εξελιχθούν, να παράγουν και να έχουν ήθος, σωστή κρίση και σοφία, αξίες δηλαδή που προέρχονται από τις εμπειρίες της ζωής. Και οι εμπειρίες των παιδιών αποκτώνται από την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου και το παιχνίδι.

Στις μέρες μας, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, τα παιδιά ασχολούνται με αρκετές εξωσχολικές, δομημένες δραστηριότητες και σπορ, πάντα με την επίβλεψη και καθοδήγηση ενός ενήλικα ή προπονητή, οι οποίες συρρικνώνουν τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών. Έρευνα έχει δείξει πως τα παιδιά σήμερα έχουν το μισό ελεύθερο χρόνο από αυτόν που είχαν πριν 30 χρόνια και οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Ένα παιδί χωρίς ή με ελάχιστο ελεύθερο χρόνο συχνά χάνει την ανεξαρτησία του, έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση, γίνεται αναποφάσιστο, είναι καλό σε όλα και άριστο σε τίποτε, φαίνεται και είναι κουρασμένο, ενώ τελικά χάνει το ενδιαφέρον του για τα παιχνίδια. Οι γονείς θα πρέπει να θυμούνται ότι η μάθηση είναι εφ’ όρου ζωής, η παιδικότητα όμως και η ανεμελιά δεν επιστρέφουν. Θα πρέπει να αναλάβουν την πρόκληση να εξασφαλίσουν στα παιδιά τους ελεύθερο χρόνο που δεν σχεδιάζεται από κανέναν ενήλικα, προσωπικό χρόνο τον οποίο μπορούν να διαχειρίζονται ελεύθερα, όπως εκείνα θέλουν, ανάλογα με την ηλικία και τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντά τους, αλλά ταυτόχρονα να διατηρήσουν την ισορροπία ώστε ο χρόνος αυτός να μη χρησιμοποιηθεί λανθασμένα με υπερβολική έκθεση μπροστά από την οθόνη της τηλεόρασης ή του υπολογιστή.

Πολλά παιδιά θεωρούν δεδομένο ότι ελεύθερος χρόνος σημαίνει τηλεόραση, tablet και ηλεκτρονικά. Θα πρέπει να καταλάβουν ότι υπάρχει ζωή και χωρίς τηλεχειριστήρια και υπολογιστή. Είναι πολύ χρήσιμο να ανακαλύψουν νέους τρόπους παιχνιδιού, εντός και εκτός σπιτιού, για δημιουργική απασχόληση που συνδυάζει τη μάθηση και το παιχνίδι, ώστε να διαπαιδαγωγούνται και να διδάσκονται με ευχάριστο τρόπο.

Κι αν ψάχνετε ιδέες για δημιουργική απασχόληση των παιδιών, έχουμε να σας προτείνουμε αρκετές. Κάποιες μπορεί να είναι και αγαπημένες των δικών σας παιδικών χρόνων.

Ζωγραφική – Διακόσμηση

Όλα τα παιδιά κρύβουν έναν καλλιτέχνη μέσα τους. Κάποιες φορές μάλιστα τον εμφανίζουν ξαφνικά ζωγραφίζοντας τους τοίχους και τα έπιπλα! Εφοδιάστε τα παιδιά σας με μαρκαδόρους, ξυλομπογιές και χαρτόνια και ενθαρρύνετέ τα να φτιάξουν ζωγραφιές που είτε θα κορνιζάρετε και θα κρεμάσετε σε κάποιους τοίχους του σπιτιού είτε θα χαρίσουν στον παππού και τη γιαγιά.

Κάποια παλιά κουζινικά σκεύη μπορούν να μεταμορφωθούν με τη βοήθεια των μικρών ζωγράφων και τη χρήση ειδικών μαρκαδόρων. Έτσι, για παράδειγμα, μια παλιά λευκή μεγάλη κούπα θα μπορούσε να μεταμορφωθεί σε μια πολύχρωμη μολυβοθήκη! Ένα λευκό απλό t-shirt μπορεί να αποκτήσει προσωπικότητα και όνομα, αν ζωγραφιστεί με ανεξίτηλες μπογιές για υφάσματα.

Μαγειρική – Ζαχαροπλαστική

Δώστε στους μικρούς chef χώρο για γλυκές ή αλμυρές δημιουργίες. Αφήστε τους να σας βοηθήσουν στο κοσκίνισμα, το ζύμωμα ή το πλάσιμο και φτιάξτε μαζί τους ή, ανάλογα με την ηλικία τους, πείτε τους πώς να φτιάξουν κέικ, μπισκότα, κουλουράκια, πίτσα ή ποπ κορν.

Βρείτε συνταγές που απευθύνονται σε παιδιά και με απλά βήματα τα οδηγούν να δημιουργήσουν ή να διακοσμήσουν εξαιρετικές λιχουδιές, μετατρέποντάς τους σε… master chef!

Μουσική – Χορός – Άθληση

Βάλτε δυνατά τη μουσική που τους αρέσει και τραγουδήστε ή ακόμη χορέψτε μαζί με τα παιδιά σας. Σε όλα τα παιδιά αρέσει να χορεύουν, να κινούνται και να χοροπηδούν, ανεξάρτητα με το αν κάνουν μαθήματα μπαλέτου ή άλλου χορού. Ό,τι έχει ρυθμό τα βοηθά να αρχίσουν τις φιγούρες αλλά και τα γέλια!

Αφήστε τα να παίξουν bowling χρησιμοποιώντας άδεια μπουκάλια από εμφιαλωμένο νερό και μια μπάλα. Θα διασκεδάσουν, αλλά και θα αντιληφθούν ότι ένα άχρηστο αντικείμενο μπορεί να μετατραπεί σε χρήσιμο.

Η πάλη σούμο είναι εύκολη και διασκεδαστική υπόθεση για τα παιδιά, αρκεί να φορέσουν τα μεγάλα t-shirt του μπαμπά και να τα γεμίσουν με μαξιλάρια! Θα διασκεδάσουν και θα εκτονώσουν όλη την ενέργειά τους με τον πιο πρωτότυπο τρόπο.

Επιστήμη

Κάντε πειράματα χημείας και φυσικής με τη χρήση απλών αντικειμένων όπως χαρτί, πλαστικό ποτήρι, σόδα, ξίδι κ.ά., αξιοποιώντας ιδέες από σχετικά βιβλία. Στο εμπόριο υπάρχει μεγάλη ποικιλία σε παιχνίδια με πειράματα που περιλαμβάνουν πολλά εξαρτήματα και ιδέες για εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Δώστε στα παιδιά ένα μικροσκόπιο και αφήστε τα να μελετήσουν τα πάντα! Φύλλα, χώμα, ζάχαρη, αλεύρι και ό,τι άλλο σκεφτούν, όλα θα γίνουν αντικείμενο σοβαρής «επιστημονικής» μελέτης.

Κηπουρική

Θυμηθείτε το ξεκίνημα της δικής σας καριέρας στην κηπουρική και παροτρύνετε τα παιδιά σας να φυτέψουν φακές σε ένα κεσεδάκι από γιαούρτι. Αφήστε τα να σας βοηθήσουν στη φροντίδα των λουλουδιών σας αναλαμβάνοντας το πότισμα (αν ο καιρός το επιτρέπει ένα μικρό «πλατσούρισμα» στα νερά είναι απαραίτητο) ή και το φύτεμα σπόρων στις γλάστρες. Θα αποκτήσουν ενδιαφέρον, αλλά και προσμονή να δουν τους σπόρους τους να φυτρώνουν και να ανθίζουν!

Κλασικά κι αγαπημένα

Κάποια παιχνίδια παραμένουν επίκαιρα, όσα χρόνια κι αν περάσουν. Παντομίμα, κρυφτό, κρεμάλα, τελίτσες, στρατιωτάκια ακούνητα – αμίλητα – αγέλαστα, θάρρος ή αλήθεια, ποια λέξη αρχίζει από… και φυσικά επιτραπέζια. Είναι όλα παιχνίδια που έχουμε παίξει στα παιδικά μας χρόνια και αποτελούν πάντα ιδανικό τρόπο για διασκέδαση και ποιοτικό οικογενειακό χρόνο.

Κατασκευές

Κατασκευές με τουβλάκια και η φαντασία δεν έχει όρια! Να θυμάστε: μικρά παιδιά – μεγάλα τουβλάκια και το αντίστροφο.

Πηλός, πλαστελίνη, φόρμες κουπ-πατ και πλάστες θα βοηθήσουν τα παιδιά να δώσουν σχήμα και χρώμα στις δημιουργίες τους. Οι μικρές πριγκίπισσες χρησιμοποιώντας χάντρες, σχοινάκια και άλλα απλά, πολύχρωμα υλικά μπορούν να φτιάξουν βραχιόλια και άλλα κοσμήματα.

Κατασκευή παζλ! Άπειρα σχέδια, θέματα, χρώματα, μεγέθη για κάθε ηλικία και κάθε επιθυμία. Παζλ ξύλινα, χάρτινα, επίπεδα ή τρισδιάστατα, αποτελούν πάντα ένα εξαιρετικό παιχνίδι που αναπτύσσει την παρατηρητικότητα και τις κινητικές δεξιότητες, ακονίζει το μυαλό και ενισχύει τη συνεργασία και την ομαδικότητα.

Δημιουργίες από χαρτί ή άλλα υλικά ανακύκλωσης, κατασκευές origami από χαρτί, από την απλή βαρκούλα ή τη σαΐτα των παιδικών μας χρόνων μέχρι ζωάκια, λουλούδια ή άλλα πολύπλοκα σχέδια. Δώστε στα παιδιά κάποια υλικά που δεν χρειάζεστε και θα αποτελέσουν την πρώτη ύλη για μεγάλες δημιουργίες.

Διάβασμα βιβλίων και παραμύθια… αλλιώς

Εννοείται ότι το διάβασμα ενός βιβλίου είναι από τους καλύτερους τρόπους να αξιοποιήσει κάποιος τον ελεύθερο χρόνο του και αυτό ισχύει για κάθε ηλικία. Μαζί με τα παιδιά σας μπορείτε να μετατρέψετε τα παραμύθια σε παιχνίδι, αλλάζοντας το τέλος τους ή και την πλοκή τους. Ενθαρρύνετέ τα να επιλέξουν την εξέλιξη του παραμυθιού και με τη δική τους συμμετοχή να καθορίσουν την κατάληξή τους. Εναλλακτικά, βοηθήστε τα να επιλέξουν ένα αγαπημένο τους θέμα και να δημιουργήσουν το δικό τους παραμύθι.

Όταν οι δουλειές σπιτιού γίνονται παιχνίδι

Επιτρέψτε ή προτρέψτε τα παιδιά να σας βοηθήσουν σε κάποιες καθημερινές δουλειές. Αφήστε τα να ανακαλύψουν τον κρυμμένο θησαυρό και να τον βάλουν στο σεντούκι των πειρατών (για την ακρίβεια να βγάλουν τα ρούχα από το πλυντήριο και να τα βάλουν σε μία λεκάνη), να κάνουν μια μετακόμιση με το φορτηγό τους (και παράλληλα να μεταφέρουν τα διπλωμένα – σιδερωμένα ρούχα τους στο δωμάτιο ή το συρτάρι τους), να παίξουν καλτσοκουκλοθέατρο όση ώρα ξεχωρίζουν τις κάλτσες, να φτιάξουν έναν τεράστιο αυτοκινητόδρομο (αφού μάζεψαν όλα τα μανταλάκια και μέχρι να τα τοποθετήσουν στο κουτί τους).

Μέσα από αυτές τι διαδικασίες τα παιδιά θα παίξουν, θα διασκεδάσουν, θα απασχοληθούν, αλλά παράλληλα θα σας βοηθήσουν και θα ενισχύσουν την υπευθυνότητά τους.