xe living

Ελληνικός Καφές – Πώς φτιάχνεται + Όλα όσα πρέπει να γνωρίζεις!

Ένα φλιτζάνι ελληνικού καφέ είναι άρρηκτα συνδεδεμένο για τους περισσότερους με το ξεκίνημα της μέρας. Είναι το μαγικό φίλτρο που θα σε βοηθήσει να ξυπνήσεις, να συνεχίσεις το διάβασμα ή τη δουλειά σου στο γραφείο, να συνοδέψεις την κουβέντα με τους φίλους σου ή να τονωθείς όταν η νύχτα είναι μεγάλη…

Η αξία του σταθερή στο πέρασμα των χρόνων. Η μοναδική μυρωδιά και γεύση του, ο ιδιαίτερος τρόπος παρασκευής και σερβιρίσματός του κάνουν τον ελληνικό καφέ αναπόσπαστο κομμάτι της κουλτούρας της χώρας μας. Πρόσφατες μελέτες έχουν αναδείξει και τα οφέλη του για την υγεία, καθώς διαπιστώθηκε ότι έχει χαμηλή θερμιδική αξία, περιέχει αντιοξειδωτικά συστατικά, βοηθά στην πέψη και τονώνει τον οργανισμό.

Για το όνομά του υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Άλλοι τον λένε ελληνικό και άλλοι τούρκικο, αν και ο καφές αυτός ονομάζεται με διάφορους τρόπους, ανάλογα με τη χώρα στη οποία σερβίρεται. Η αλήθεια είναι ότι ο καφές είναι αραβικός. Οι Βεδουίνοι της Μέσης Ανατολής ήταν οι πρώτοι που έφτιαχναν τέτοιου είδους καφέ, βάζοντας το σκεύος του πάνω σε άμμο που κάλυπτε στάχτη, γι’ αυτό και παραδοσιακά ο καφές ψήνεται στη χόβολη. Στην Ελλάδα ο καφές διαδόθηκε κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής περιόδου.

Η Τουρκία ανέπτυξε μια μοναδική κουλτούρα γύρω από τον καφέ, μια τελετουργία σχετικά με την παρασκευή αλλά και τον τρόπο που σερβίρεται και θεωρείται Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά της Τουρκίας σύμφωνα με την UNESCO. Η παράδοση μάλιστα αναφέρει ότι την εποχή της Άλωσης στην Πόλη υπήρχαν 300 με 500 καφενεία.

Στα παραδοσιακά καφενεία μιας άλλης εποχής, ο ταμπής (ο barista της εποχής εκείνης!) μπορούσε να φτιάξει 48 διαφορετικά είδη καφέ ανάλογα με το συνδυασμό καφέ – ζάχαρης – νερού αλλά και τον τρόπο σερβιρίσματος. Ο χρόνος παρασκευής ενός καφέ ήταν περίπου 20 λεπτά, καθώς το σιγανό ψήσιμο ήταν απαραίτητο.

Τα συστατικά ενός πετυχημένου ελληνικού καφέ είναι τα εξής:

  • Καφές φρεσκοκαβουρδισμένος και φρεσκοκομμένος, γιατί η βάση για έναν καλό καφέ είναι το καλό χαρμάνι
  • Μπρίκι, ιδανικά χάλκινο (μπακιρένιο), με στενό λαιμό που βοηθά στο σωστό ψήσιμο και τη γεμάτη γεύση
  • Ζάχαρη (προαιρετικά)
  • Υπομονή και προσήλωση, γιατί ο καλός καφές δεν γίνεται ποτέ βιαστικά, θέλει ανακάτεμα και μεράκι.

Οι δοσολογίες των υλικών είναι κλασικές: ένα φλιτζανάκι του καφέ νερό, ένα κουταλάκι καφές και ζάχαρη ανάλογα με την προτίμηση (μισό κουταλάκι για μέτριο καφέ, ένα κουταλάκι για γλυκό, καθόλου ζάχαρη για σκέτο).

Η τεχνική όμως και τα μυστικά παρασκευής του είναι αυτά που τον κάνουν να ξεχωρίζει. Δώστε, λοιπόν, την πρέπουσα προσοχή στα εξής:

  • Χρησιμοποιούμε πάντα κρύο νερό, και όχι ζεστό ή χλιαρό, για να διατηρηθεί το άρωμα του καφέ.
  • Προσθέτουμε τον καφέ και τη ζάχαρη (αν δεν τον θέλουμε σκέτο) και περιμένουμε να βυθιστούν. Δεν ανακατεύουμε από την αρχή.
  • Αφού βυθιστούν, ανακατεύουμε με το κουταλάκι για να διαλυθούν ο καφές και η ζάχαρη και μόλις εμφανιστεί η πρώτη φουσκάλα, σταματάμε και αφαιρούμε το κουταλάκι.
  • Όταν σχηματιστεί ένας πυκνός δακτύλιος περιμετρικά και στο χείλος του μπρικιού, κατεβάζουμε το μπρίκι από τη φωτιά και σερβίρουμε.
  • Σερβίρουμε σε χοντρό ή σε λεπτό φλιτζάνι. Το χοντρό διατηρεί τη θερμοκρασία του καφέ για περισσότερο χρόνο από το λεπτό.
  • Σερβίρουμε τον καφέ από ψηλά αν θέλουμε λεπτό καϊμάκι, ή από χαμηλά αν θέλουμε παχύ, πλούσιο καϊμάκι, αλλά πάντα με μέτρο, ούτε πολύ ψηλά ούτε να ακουμπάμε το μπρίκι στο φλιτζάνι.
  • Σερβίρουμε τον καφέ με συνεχή ροή για να μην διαλυθεί το καϊμάκι. Άλλωστε το καϊμάκι σημαίνει ποιότητα!

Για να είναι το σερβίρισμα του ελληνικού καφέ πραγματική ιεροτελεστία, συνοδέψτε τον με ένα ποτήρι κρύο νερό και ένα λουκούμι δίπλα του. Το νερό πριν τον καφέ θα βοηθήσει τους γευστικούς κάλυκες να αισθανθούν την πραγματική γεύση του καφέ, ενώ το λουκούμι μετά τον καφέ ενισχύει όλη την εμπειρία κάνοντας αντίθεση με την πικρή του γεύση.